Vicdan Vakfı İnsan Hakları Okulu’nda Bitmeyen OHAL ve Mağdurlar Tartışıldı

Vicdan Vakfı İnsan Hakları Okulu’nun 17 Aralık 2025 Çarşamba günkü oturumunda, “Bitmeyen OHAL Uygulamaları ve Mağdurlar” başlığıyla Doç. Dr. Bayram Erzurumluoğlu konuk edildi. Erzurumluoğlu, 15 Temmuz darbe girişimi ve sonrasındaki OHAL sürecini anlattı. 2017’den bu yana “OHAL’in 1., 2., 3., 4., 5. ve 6. yılı” başlıklı raporlar yayımladıklarını, şu anda 7–8–9. yıllara ilişkin yeni bir araştırma yürüttüklerini belirtti; bu çalışmaların önemli bir kısmının KHK’lılar ve geniş aile çevrelerinin yaşadığı çok katmanlı hak ihlallerini belgelediğini vurguladı.

Erzurumluoğlu, hazırladıkları raporların Dem Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ile birlikte üretildiğini, “mağdurlar için adalet grubu” olarak çalışan bu ekibin bulgularının son olarak Birleşmiş Milletler özel raportörlerinin Türkiye’ye gönderdiği mektupta yankı bulduğunu anlattı. Raportörlerin, bu vakaların “tekil sapmalar değil, sistematik bir modelin parçası” olduğunu ifade ederek, işkence yasağı, adil yargılanma hakkı, eğitim hakkı, ifade özgürlüğü ve özel hayatın gizliliği gibi birçok temel hakkın ihlal edildiğine işaret ettiklerini söyledi.

Konuşmasında, KHK rejiminin ve uzatmalı OHAL pratiğinin sadece on binlerce kamu görevlisini değil, güvenlik soruşturmaları, mülakat yolsuzlukları ve fişleme mekanizmaları üzerinden yüz binlerce–milyonlarca insanı etkilediğini belirten Erzurumluoğlu, bugüne kadar 153 başlık altında hak ihlali türü tespit ettiklerini, bunları da Birleşmiş Milletler’in evrensel periyodik inceleme (UPR) sürecine sunduklarını ifade etti. OHAL Komisyonu’nu “iade değil oyalama komisyonu” olarak niteleyen Erzurumluoğlu, Danıştay, Anayasa Mahkemesi ve AİHM önündeki yıllara yayılan gecikmelerin, fiilen adalete erişimi imkânsız hale getirdiğini söyledi. 667 ve benzeri KHK’larla güvenlik güçlerine fiili dokunulmazlık sağlandığını, işkence ve kötü muamele iddialarının soruşturulmadığını hatırlatarak, tüm bu tabloyu “hukukun, zaman ve bürokrasi üzerinden sistematik bir şekilde mağdur aleyhine işletildiği, bitmeyen bir OHAL rejimi” olarak tanımladı.