Vicdan Vakfı İnsan Hakları Okulu’nda “İnsan Hakları Hukuku” Tartışıldı

Vicdan Vakfı İnsan Hakları Okulu’nun 24 Aralık 2025 Çarşamba günkü oturumunda, “İnsan Hakları Hukuku” başlıklı derste Vicdan Vakfı Danışma Kurulu üyesi Dr. Kerem Altıparmak konuk edildi. Altıparmak, derste yalnızca temel kavramlara odaklanmak yerine, Türkiye’de insan haklarının son 40 yıllık seyrini ve hukukun bu süreçte aldığı farklı biçimleri ele aldı. 12 Eylül sonrası dönemden itibaren olağanüstü hal uygulamaları, güvenlik eksenli düzenlemeler ve Terörle Mücadele Kanunu çerçevesinde şekillenen “ikili hukuk” yapısının, insan hakları alanındaki sorunları nasıl etkilediğini tarihsel bir perspektifle anlattı.

Altıparmak, günümüzde insan hakları tartışmalarının merkezinde artık sadece hak ihlallerinin değil, aynı zamanda yargı kararları, yargısal usuller ve hukuk kurumlarının yer aldığını vurguladı. Bu çerçevede, “hukuk devleti” ilkesinin içeriğini, yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilişkin uluslararası standartları ve Avrupa insan hakları sisteminin işleyişini katılımcılarla paylaştı. Güncel olarak kamuoyunda geniş yer bulan bazı davalar üzerinden, uzun yargılama süreçlerinin, tutukluluk tedbirlerinin ve ulusal–uluslararası yargı organları arasındaki ilişkinin insan hakları hukuku açısından ne tür tartışmalar doğurduğunu örneklendirdi.

Dr. Altıparmak, sunumunun sonunda, insan hakları hukukunun yalnızca metinlerden ibaret olmadığını; hukuk devletinin, etkin başvuru yollarının ve yargısal güvencelerin, hak savunuculuğu ve demokratik toplum için temel olduğunu vurguladı. Katılımcılar, özellikle insan hakları hukukunun uluslararası boyutu, yargı bağımsızlığı ve başvuru mekanizmaları konusunda yoğun sorular yönelterek oturuma etkileşimli biçimde katkı sundular.