Vicdan Vakfı İnsan Hakları Okulu’nda “Sivil Toplum” Dersi

Vicdan Vakfı İnsan Hakları Okulu’nun 11 Şubat 2026 Çarşamba günkü "Sivil Toplum Nedir? Türkiye'deki Sivil Toplum Kuruluşlarının Seyri" dersinde Levent Korkut, sivil toplumu “gönüllülük ve kamu yararı temelinde çalışan, kâr amacı gütmeyen bağımsız örgütler” olarak tanımladı. Siyasi partiler, şirketler ve devlet güdümlü yapılardan farkını anlatarak, gerçek sivil toplum örgütlerinin taraflı olsalar bile bağımsız olmak zorunda olduğunun altını çizdi.

Korkut, Türkiye’de 12 Eylül sonrası baskı, 1990–2000’lerde açılma ve AB süreciyle gelen canlanmanın ardından, 2016 darbe girişimi ve KHK’larla birçok derneğin kapatılmasının sivil toplumu yeniden zayıflattığını söyledi. İfade ve örgütlenme özgürlüğünün gerilemesiyle devlet–STK diyaloğunun zayıfladığını, özellikle hak temelli örgütlerin demokrasinin sağlığı için kritik olduğunu vurguladı.

Korkut, sivil toplumu gönüllülük ve kamu yararına dayanan, kâr amacı gütmeyen ve bağımsız örgütler olarak tanımladı; devlet, parti ve şirket güdümlü yapıların gerçek STK sayılamayacağını vurguladı. Türkiye’de 12 Eylül’ün baskıcı mirası, 2000’lerde AB süreciyle açılma ve 2016 sonrası KHK’larla yaşanan geri gidişi anlatarak, özellikle hak temelli örgütlerin demokrasinin ve ifade/örgütlenme özgürlüğünün turnusol kağıdı olduğunu söyledi.